Dạy tiếng Việt cho ngưá»i nước ngoài Ä‘ang là nghá» “hot” cá»§a sinh viên các trưá»ng ÄH. Äây là công việc dá»… kiếm ra tiá»n nhưng cÅ©ng Ä‘òi há»i sá»± vượt khó và năng lá»±c cao.
Ba mất sá»›m, mẹ hay Ä‘au ốm lại còn nuôi đứa em Ä‘ang há»c phổ thông, ngay từ năm 13 tuổi, Tô Thị Thanh vừa Ä‘i há»c vừa phải phụ giúp bán hàng để nuôi sống mình. Gia Ä‘ình là ngưá»i gốc Hoa, khả năng tiếng Trung Quốc cá»§a Thanh cÅ©ng thuá»™c hàng “top”.
Ngay từ năm há»c đầu tiên (Khoa Tiếng Trung, Äại há»c KHXHNV), cô Ä‘ã làm gia sư Tiếng Việt cho má»™t ngưá»i Hoa Ä‘ang kinh doanh ở Sài Gòn. Cô nhanh chóng chiếm được cảm tình cá»§a “há»c trò” bởi cách truyá»n đạt dá»… hiểu và sá»± cần mẫn. Thấy kết quả, vị doanh nhân giá»›i thiệu thêm cho cô má»™t đồng nghiệp cÅ©ng có nhu cầu há»c.
Thá»i gian đầu, Thanh chỉ dạy má»™t tuần ba buổi, má»—i buổi từ 1,5 đến 2 tiếng. Từ lúc có thêm “há»c trò”, hầu như Thanh không có ngày nghỉ. Thương cho hoàn cảnh cô, cuối tháng các “há»c trò” bồi dưỡng thêm tiá»n. Vào cuối kỳ, phải nghỉ dạy ôn thi, cÅ©ng được “há»c trò” ưu ái trả 50% tiá»n lương.
Thanh cho biết: “Má»—i tháng thu nháºp từ nghá» daÌ£y tiêÌng viêÌ£t cho người nươÌc ngoaÌ€i cÅ©ng xấp xỉ 3 triệu. Số tiá»n này không chỉ đủ cho mình ăn há»c mà còn phụ giúp thêm mẹ nuôi em”. Thanh còn báºt mí: “Sau khi ra trưá»ng, hai vị doanh nhân hứa sẽ xin việc làm cho”.
Sinh viên Phạm Thị Loan Ä‘ang theo há»c năm cuối (ngành Hàn Quốc, Äại há»c KHXHNV), có vóc ngưá»i nhá» nhắn, chân phải bị táºt, Ä‘i lại khó khăn. Bước vào đại há»c, Loan má»›i bắt đầu làm quen vá»›i Tiếng Hàn nhưng bằng sá»± chăm chỉ và khả năng bẩm sinh, chỉ hai năm cô Ä‘ã giao tiếp khá thành thạo.

Phạm Thị Loan (phải) Ä‘ang giảng bài cho ngưá»i Hàn Quốc.
Loan tá» ra khá tá»± tin: “Nhá» có nghiệp vụ và khả năng vá» ngoại ngữ nên hầu như em chưa gặp trở ngại nào trong công việc”. Ngoài việc dạy Tiếng Việt cho ngưá»i nước ngoài, Loan còn há»— trợ ngôn ngữ cho má»™t phó giám đốc công ty ngưá»i Hàn Quốc, vá»›i mức lương 300 USD/tháng.
Còn Hùng, SV Khoa Công nghệ Thông tin, ÄHKHTN lại có vốn Tiếng Anh khá. Anh được nháºn làm “cá»™ng tác viên” cho má»™t công ty nước ngoài, đồng thá»i “kiêm” cả việc daÌ£y Tiếng Việt cho má»™t vị trưởng phòng kinh doanh ngưá»i Äức. Riêng khoản lương má»—i tháng cÅ©ng trên ba triệu đồng, số tiá»n này Hùng mua máy tính xách tay và dụng cụ há»— trợ há»c táºp. Hùng còn khoe: “Thỉnh thoảng còn được theo ông bạn vá» Äức công tác”.
Äể dạy tiêÌng ViêÌ£t cho ngưá»i nước ngoài, Ä‘òi há»i các gia sư phải thành thạo ít nhất má»™t ngoại ngữ và hiểu tưá»ng táºn vá» tiếng Việt. Cấu trúc câu và nghÄ©a trong tiếng Việt phức tạp nên tháºt không dá»… cho cả ngưá»i dạy và ngưá»i há»c. Nhất là những câu thành ngữ, ca dao hay các từ “lóng” cá»§a ngưá»i Việt Nam khi dịch thưá»ng bị “rối” nghÄ©a.
Chẳng hạn vá»›i câu “Tôi đến Sài Gòn chỉ mất má»™t giá» thôi” thì ngưá»i há»c hay há»i ngược lại từ “chỉ”, “thôi” là gì? Những trưá»ng hợp này, buá»™c ngưá»i dạy phải đưa ra nhiá»u ví dụ tương tá»±, đồng thá»i giải thích ngưá»i ta má»›i “nuốt trôi” được, Minh Trang, má»™t gia sư “chuyên nghiệp”, chia sẻ vá» cái khó khi bị “há»c trò” vặn vẹo…
Tác phong làm việc cá»§a ngưá»i nước ngoài là Ä‘iá»u kiện tốt để các gia sư há»c táºp nhưng đồng thá»i cÅ©ng là má»™t thách thức. Nguyá»…n Thùy Lan, SV Khoa Anh ngữ (ÄH Sư phạm TPHCM), cho biết: “Há» há»c rất chăm chỉ, táºn dụng hết quỹ thá»i gian. Tháºm chí, có ngưá»i Ä‘ã 60 tuổi cÅ©ng còn há»c, do Ä‘ó rất khó chịu nếu chúng ta tá»›i trá»…”. Gặp phải những ngưá»i khó tính, chỉ cần sai giá» má»™t buổi là bị há»§y hợp đồng hoặc nhẹ hÆ¡n, không tính lương ngày Ä‘ó.
Má»™t gia sư cho biết: “Dạy tiêÌng ViêÌ£t cho ngưá»i nước ngoài lương cao hÆ¡n nhưng bị áp lá»±c rất lá»›n. Có không ít trưá»ng hợp, nhất là ngưá»i Hàn Quốc, Äài Loan… thưá»ng tá» thái độ vá»›i “thầy” cá»§a mình như những ngưá»i làm công váºy”. Vì thế, không phải ai cÅ©ng làm được gia sư Tiếng Việt cho ngưá»i nước ngoài.
Theo Quốc Äịnh
Sài Gòn Giải Phóng